Fazla mesai ücreti nasıl hesaplanır?
Türkiye'de haftalık yasal çalışma süresi 45 saattir. Bir işçi bu süreyi aşarsa, aşan her saat "fazla çalışma" sayılır ve İş Kanunu m.41 gereği normal saatlik ücretinin %50 fazlasıyla, yani 1,5 katı olarak ödenir. İşveren olarak bir personele ödeyeceğiniz fazla mesai tutarını bulmak için önce saatlik ücreti hesaplarsınız: aylık brüt maaşı 225'e bölersiniz (haftalık 45 saatin aylık karşılığı). Bulduğunuz saatlik ücreti 1,5 ile, sonra da fazla çalışılan saat sayısıyla çarparsınız.
Eğer personelinizle haftalık çalışma süresini sözleşmeyle 45 saatin altında belirlediyseniz (örneğin 40 saat), 40 ile 45 saat arasındaki çalışma "fazla süreli çalışma" olarak kabul edilir ve %25 zamlı (1,25 kat) ödenir. Yukarıdaki hesaplayıcıda çalışma türünü seçerek her iki durumu da hesaplayabilirsiniz.
Dikkat edilmesi gereken üç nokta var: Fazla çalışma yaptırmak için işçiden yazılı onay almanız gerekir. Bir işçiye yılda en fazla 270 saat fazla çalışma yaptırılabilir. Son olarak işçi, ücret yerine serbest zaman kullanmayı da tercih edebilir: her fazla çalışma saati için 1,5 saat, her fazla süreli çalışma saati için 1,25 saat izin hakkı doğar. Bu hesaplayıcı size ödemeniz gereken brüt tutarı gösterir; SGK ve vergi kesintileri bordroda ayrıca işlenir.
Bayram ve genel tatil günlerinde mesai
Ulusal bayram ve genel tatil günlerinde çalıştırdığınız işçiye, çalışılan her gün için bir günlük ücret ayrıca ödenir (İş Kanunu m.47). Bu tatil çalışması aynı zamanda haftalık 45 saati de aşıyorsa, aşan kısım için ayrıca fazla mesai hesabı gündeme gelir. İki durum farklı kurallara tabi olduğundan, bayram/tatil ödemesini yukarıdaki fazla mesai hesabından ayrı değerlendirin.
Sık sorulan sorular
Fazla mesai (fazla çalışma) nedir?
Fazla çalışma, haftalık 45 saatlik yasal çalışma süresini aşan çalışmadır ve her saati %50 zamlı ödenir (İş Kanunu m.41). Sözleşmeyle haftalık çalışma 45 saatin altında belirlenmişse, 45 saate kadar yapılan ek çalışma "fazla süreli çalışma" sayılır ve %25 zamlı ödenir. Bu araç her iki durumu da 2026 değerleriyle hesaplar.
Fazla mesai ücreti brüt mü net mi hesaplanır?
Fazla mesai ücreti brüt saatlik ücret üzerinden hesaplanır. Bu araç size ödemeniz gereken brüt tutarı verir; personelin eline geçecek net tutar, bordrodaki SGK ve gelir vergisi kesintilerinden sonra oluşur.
Saatlik ücret aylık maaştan nasıl bulunur?
Aylık brüt maaş 225'e bölünür. Bunun nedeni, haftalık 45 saatlik yasal çalışmanın günde 7,5 saate, ayda ise 30 × 7,5 = 225 saate denk gelmesidir.
Bir işçiye yılda en fazla kaç saat fazla mesai yaptırabilirim?
İş Kanunu'na göre yıllık fazla çalışma süresi 270 saati aşamaz. Bu sınırın üzerine çıkmak yasal risk oluşturur.
Pazar ve resmi tatil çalışması fazla mesai midir?
Hafta tatili ve resmi tatil çalışmalarının ücretlendirilmesi ayrı kurallara tabidir ve bu araçtaki fazla mesai hesabından farklıdır. Bu tür durumlar için ayrıca bordro hesabı yapılmalıdır.